دات نت نیوک
فهرست

عنوان

           شماره صفحه    

مقدمه

3

آشنائی با مبانی ارزشی اسلامی ایرانی در حرفه پرستاری

4

تشریح مهمترین  ارزش ها در حرفه پرستاری

5

راهنمای اخلاقی پرستاران(پرستار و جامعه)

6

راهنمای اخلاقی پرستاران(پرستار و تعهد حرفه ای)

7

راهنمای اخلاقی پرستاران(پرستار و خدمات بالینی)

8

راهنمای اخلاقی پرستاران(پرستار و همکاران تیم درمانی)

10

راهنمای اخلاقی پرستاران(پرستار و آموزش وپژوهش)

12


 


باسمه تعالی

 

 

مقدمه

از آنجا که در جامعه ما با فرهنگ والای اسلامی - ایرانی ، پرستاری بیمار عبادت محسوب می شود . آیات و احادیث متعددی بر ارزش والای مراقبت از بیماران تأکید دارند که تجلی آن در حرفه پرستاری است . نامگذاری روز ولادت حضرت زینب ( س ) به عنوان روز پرستار افتخاری بزرگ برای این قشر ارزشمند است که بر جایگاه والای آنان صحه می گذارد . هرچند اصول کلی و ارزشهای انسانی حاکم بر حرفه پرستاری مورد تأیید اسلام است اما با توجه به ظرایف خاص اخلاقی و معنوی که در اخلاق اسلامی مشهود است ،بر همین اساس لازم است به جهت معرفی این حرفه ارزشمند برای اقشار مختلف جامعه بویژه در تولیدات محصولات سمعی وبصری از سوی رسانه های تصویری ، صوتی و مکتوب با دقت نظر بیشتری به این مهم پرداخته شود برهمین اساس سازمان نظام پرستاری کشور به عنوان عالیترین مرجع ساستگزاری در مسایل خرد وکلان مربوط به حوزه پرستاری کشور بر خود لازم دانست تا با تهیه پیوستاری بصورت کامل  عزیزان را با این حرفه در تمامی ابعاد آشنا و ایشان را در تهیه و تولید محتوی مرتبط با پرستاری یاری رساند . امید است این مرقومه   بتواند در معرفی  صحیح وکامل حرفه خطیر وارزشی پرستاری  مفید واقع گردد.

 

آشنائی با مبانی ارزشی اسلامی وایرانی در حرفه پرستاری:

 

-بنا به آیات کریمه قرآن مرض و شفاء در دست پروردگار متعال است و لذا پرستار در تمام شرایط وظایف محوله را با توکل و استعانت از ذات باریتعالی به انجام می رساند .

-همه انسانها از شأن و کرامت والای انسانی برخوردارند و لازم است در هر حالتی مورد احترام قرار گیرند ولی بیمار یا فرد سالمی که نیازی در رابطه با سلامت خود دارد ، شایسته توجه و احترام ویژه ای است . لذا تمامی بیماران ، بدون در نظر گرفتن وضعیت اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی ، توسط پرستار مورد احترام و حمایت روحی – روانی قرار می گیرند.

-حفظ حیات هر انسان در هر جایگاه و موقعیتی که باشد وظیفه هر مسلمانی است ولی پرستار به واسطه تقبل مسئولیتی ویژه ، در قبال نفس و جان بیمار مسئول خواهد بود . لازم است آیه شریفه ( سوره مائده / 32 ) همواره مدنظر باشد که نجات جان یک انسان را برابر با احیاء تمام انسانها دانسته است .

-تقویت روحی و معنوی بیمار از منظر اسلام در بهبود او تأثیرگذار است . لذا وظیفه اخلاقی پرستار است که بیمار را دلداری داده و زمینه را برای پذیرش همراه با طیب نفس بیماری فراهم کند .

-در زمان معاصر و در دوره هشت ساله جنگ تحمیلی ، کشور ما شاهد ایثار و فداکاری عظیم پرستاران در دفاع از کیان میهن اسلامی بو ده است که الگوها واسطوره های این دوران می توانند الهام بخش ارزشهای والای اخلاق پرستاری باشند .

 

 

تشریح مهمترین  ارزش ها در حرفه پرستاری

پرستاران مسئولیت دارند در حیطه شغلی خود بر مبنای ارزشهای حرفه ای تصمیم گیری و فعالیت کنند . ارزش ها مفاهیمی هستند که ذاتاً ارزشمندند و توسط فرد یا جامعه مبنا و ملاک درستی و نادرستی اعمال قرار می گیرند .در حرفه پرستاری نیز ، با توجه به جایگاه والای آن ، ارزش های حرفه ای توسط انجمن ها و سازمان های حرفه ای معین شده اند . در کشور ما تعالیم دین مبین اسلام ، و نیز قانون اساسی در بسیاری از موارد ، حدود و مرزهای عمل را معین می نمایند . ارزش های اخلاقی در عین انطباق با مبانی دینی ، فرا ملی و جهان شمول هستند .مهم ترین ارزش هایی که در حرفه پرستاری باید مورد لحاظ قرار گیرد عبارند از :

ü    احترام به مددجو / بیمار و حفظ شأن و کرامت انسانی

ü    نوعدوستی و همدلی

ü    پایبندی به تعهدات حرفه ای

ü    پاسخگویی ، مسئولیت پذیری و وجدان کاری

ü    عدالت در خدمت رسانی

ü    تعهد به صداقت و وفاداری

ü    حفظ حریم خصوصی بیماران و تعهد به رازداری و امانتداری

ü    ارتقاء صلاحیت علمی و عملی به طور مداوم

ü    ارتقاء آگاهی از مقررات حرفه ای و دستورالعمل های اخلاقی و رعایت آنها

ü    احترام متقابل با سایر ارائه دهندگان مراقبت سلامت و برقراری ارتباط مناسب با آنان

ü    احترام به استقلال فردی مددجو / بیمار

ü    شفقت و مهربانی

 

 

راهنماهای اخلاقی پرستاران

1- پرستار و جامعه

1- پرستار در جهت ارتقای سلامت جامعه ، پیشگیری از بیماریها ، اعاده سلامت و کاهش درد و رنج ، کوشش کند و آن را رسالت اصلی خود می داند.

2 – مراقبت های پرستاری را صرفنظر از نژاد ، ملیت ، مذهب ، فرهنگ ، جنس ، سن ، وضعیت اقتصادی – اجتماعی ، مسائل سیاسی ، بیماری جسمی یا روحی روانی یا هر عامل دیگری ارائه دهد و در جهت حذف بی عدالتی و نا برابری در جامعه بکوشد .

3 – مراقبت های پرستاری را با رعایت احترام به حقوق انسانی و تا حد امکان با در نظر گرفتن ارزش ها ، آداب و رسوم اجتماعی ، فرهنگی و اعتقادات دینی مددجو / بیمار ارائه دهد .

4 – به جامعه در زمینه های ارتقای سلامتی وپیشگیری از بیماریها آموزش دهد و این را از مهم ترین مسئولیت های خود بداند . مراقبت پرستاری و آموزش استاندارد باید متناسب با فرهنگ ، باورها ، ارزش ها و نیازهای افراد ارائه شود .

5 – به چالش ها و مسایل اخلاقی در محیط جامعه و محیط کار که قداست حرفه پرستاری را مخدوش می کند توجه و حساسیت داشته ، در مواقع لازم راه حل و پاسخ مناسب را پیشنهاد دهد .

6 – ضمن همکاری و هماهنگی با سایر افراد ، گروهها و نهادهای اجتماعی جهت برطرف کردن نیازهای اجتماعی و رفع مسایل اخلاقی مطرح در حیطه مراقبت های سلامت تلاش کند .

7 – به گروهها و افراد آسیب پذیر از قبیل کودکان ، سالمندان ، افراد دچار ناتوانی و معلولیت های جسمی ، بیماران  روانی و مانند آنها توجه ویژه کند .

8 – ضمن تو جه به سلامت در سطح محلی ، در راستای حصول اهداف سلامت در سطح ملی و جهانی نیز تلاش و همکاری کند .

9 – در بحرانها و حوادث طبیعی همچون جنگ ، زلزله ،سیل ، همه گیری بیماریها و مانند آنها مسئولیت ها و وظایف خود را با در نظر گرفتن احتیاطات لازم انجام دهد .

 

2 – پرستار و تعهد حرفه ای

پرستار باید :

1 – هنگام  اجرای مداخلات پرستاری و تصمیم گیریهای بالینی ، مسئولیت های اخلاقی را همانند مسئولیت های حقوقی و حرفه ای در نظر بگیرد .

2 – در حد وظایف و اختیارات خود ، در جهت فراهم آوردن محیطی امن و سالم برای مددجو / بیمار کوشا باشد .

3 – با حضور به موقع ، انجام وظایف حرفه ای به نحو احسن ، و ثبت دقیق و کامل مراقبت های انجام شده امنیت مددجو / بیمار را تأمین کند .

4 – بر اساس استانداردای حرفه ای حاصل از نتایج تحقیقات معتبر و شواهد موجود ، بهترین مراقبت را به مددجو / بیمار ارائه دهد .

5 – تمامی مداخلات پرستاری را با حفظ عزت و احترام به مددجو / بیمار و خانواده او انجام دهد .

6 – حداکثر کوشش خود را برای حفظ اسرار بیمار ، رعایت حریم خصوصی او ، احترام به استقلال فردی و کسب رضایت آگاهانه ، به عمل آورد .

7 – با شناسایی و گزارش خطاهای حرفه ای همکاران تیم درمانی از بروز صدمات احتمالی به مددجو / بیمار پیشگیری کند .

8 – در صورت خطا در مداخلات پرستاری ، صادقانه به مددجو / بیمار توضیح داده ، در هر شرایطی راستگویی و انصاف را سرلوحه کار خود قرار دهد .

9 – توانایی هایی جسمی ، روانی ، اجتماعی و معنوی خود را حفظ کند و ارتقا دهد .

10 – در جهت حفظ صلاحیت حرفه ای ، دانش و مهارت های خود را به روز نگه دارد .

11 – توانمندی و دانش کافی برای مراقبت مؤثر و ایمن ، بدون نظارت مستقیم را داشته ، در برابر اقدامات خود پاسخگو باشد .

 

12 – به گونه ای عمل کند که اعتبار و حیثیت حرفه اش زیر سؤال نرود .

13 – توجه داشته باشد که از نام و موقعیت وی جهت تبلیغ تجاری محصولات استفاده نشود .

14 – از پذیرش هر گونه هدیه یا امتیازی از مددجو / بیمار یا بستگان وی که ممکن است موجب معذوراتی در حال یا آینده شود پرهیز کند .

 

3 – پرستار و ارائه خدمات بالینی 

پرستار باید :

1 – خود را با ذکر نام ، عنوان و نقش حرفه ای به مددجو / بیمار معرفی کند .

2 – ارایه مداخلات پرستاری را با احترام کامل به مددجو / بیمار و حفظ شأن وی انجام دهد .

3 – خواسته های مددجو / بیمار را صرفنظر از سن ، جنس ، نژاد ، موقعیت ، وضعیت اقتصادی ، سبک زندگی ، فرهنگ ، مذهب ، باورهای سیاسی و توانایی جسمی او ، مورد توجه و ملاحظه قرار دهد .

4 – مراقبت ها را مبتنی بر دانش روز و قضاوت صحیح پرستاری انجام دهد .

5 – ارتباطی همراه با ملاطفت در رفتار و کلام داشته باشد ، به نحوی که با جلب اعتماد مددجو / بیمار بتواند نیازها و نگرانی های بیمار را دریابد .

6 – قبل از انجام هرگونه مداخلات پرستاری ، رضایت آگاهانه بیمار یا سرپرست قانونی وی را جلب کند . در همین راستا اطلاعات کافی در مورد اقدامات پرستاری را در اختیار بیمار قرار دهد تا بیمار امکان قبول یا رد آگاهانه خدمات مراقبتی را داشته باشد .

7 - هنگام ارایه یک محصول جدید یا به کارگیری آن در بالین ، آگاهی کامل از خدمات احتمالی آن وسیله داشته باشد و همچنین اطلاعات لازم در مورد فواید و مضرات استفاده آن محصول را در اختیار مددجو / بیمار بگذارد تا امکان انتخاب آگاهانه برای وی فراهم شود .

 

8 - آگاه باشد هیچ کس حق ندارد به جای یک فرد بالغ صلاحیت دار ، رضایت دهد و در مورد کودکان ، حق رضایت جزء مسئولیت های قیم قانونی است .

9 – جهت توانمندسازی مددجو / بیمار با توجه به طرح مراقبتی و برنامه ترخیص ، به مددجو / بیمار و خانواده وی آموزش دهد .

10 – به طور استثناء ، در مواقع اورژانس که اقدام درمانی در اسرع وقت برای حفظ زندگی مددجو / بیمار ضروری است بدون رضایت بیمار اقدامات لازم را شروع کند .

11 – در شرایطی که مددجو / بیمار قادر به اعلام رضایت نبوده ، اطلاع از خواسته وی نیز امکان پذیر نباشد ، براساس استانداردهای موجود و با در نظر گرفتن مصلحت مددجو / بیمار ، مناسب ترین اقدام را برای او انجام دهد .

12 – برای بی خطر بود مداخلات پرستاری احتیاطات لازم را به کار بندد و در موارد لازم این موضوع را با سایر اعضای تیم سلامت به مشورت گذارد .

13 – کلیه اطلاعاتی که در حین فرایند مراقبتی به دست آورده یا در اختیار او قرار می گیرد ، را سر حرفه ای تلقی کند و مگر در موارد مجاز ، بدون رضایت مددجو / بیمار در اختیار دیگران قرار ندهد .

14 – اطلاعات در مانی مددجو / بیمار را تنها برای اهداف مرتبط با سلامت ( درمان ، پژوهش ) و در جهت منافع بیمار مورد استفاده قرار دهد . همچنین مددجو / بیمار را مطلع کند که ممکن است بخشی از اطلاعات پرونده با سایر اعضاء تیم درمان جهت مشاوره درمانی در میان گذاشته شود .

15 – در مواردی که از اطلاعات مددجو / بیمار در زمینه های تحقیقاتی و آموزشی استفاده می شود باید با کسب رضایت وی بوده و انتشار اطلاعات بدون درج نام یا هر نشانی منجر به شناسایی ، صورت گیرد .

16 – هنگام ایجاد هر مداخله پرستاری ، به حریم خصوصی مددجو / بیمار احترام بگذارد .

 

 

17 – در موارد عدم امکان خدمت رسانی ایده ال تا زمان برقراری برنامه جدید درمانی ارایه مراقبت را در بهترین سطح از توانایی ادامه دهد .

18 – در شرایط اورژانس خارج از محیط کار نیز به ارایه مراقبت از بیمار یا مصدوم بپردازد .

19 – در صورت نارضایتی مددجو / بیمار یا بروز مشکل ، حق وی برای تغییر پرستار مسوول یا سایر مراقبان و درمانگران را محترم شمرده ، در حد امکان در جلب رضایت بیمار تلاش کند .

20 – در صورت اطلاع از موارد عدم رعایت استانداردهای مراقبتی ، به مقام مسئولی که اختیار کافی برای اصلاح شرایط داشته باشد اطلاع دهد .

21 – هر گونه اعتراض و مشکل بیمار را به مسئول بخش گزارش دهد .

22 – از انجام اقداماتی که مستلزم زیر پا گذاردن اصول اخلاقی ، قانونی و شرعی باشد حتی در صورت درخواست بیمار پرهیز کند .

23 – در بیمارانی که روزهای پایانی حیات را سپری می کنند ، برای پذیرش واقعیت و برنامه ریزی مناسب برای برآوردن خواسته های بیمار ، از جمله انجام اعمال مذهبی یا ثبت وصیت ، کمک و همکاری کند .

4 – پرستار و همکاران تیم درمانی

پرستار باید :

1 – با اعضای تیم سلامت ، مددجو / بیمار و خانواده وی ، در راستای ارائه مؤثرتر و بهتر مداخلات پرستاری ، همکاری و مشارکت کند .

2 – مددجو / بیمار یا تصمیم گیرنده جایگزین را در اتخاذ تصمیمات در مورد مداخلات پرستاری مشارکت دهد .

3 – دانش و تجربه حرفه ای خود را با سایر همکاران در میان گذارد .

 

4 – با تیم درمان ارتباط متقابل مبتنی بر اعتماد برقرار کند .

5 – با سایر پرستاران ، اساتید و دانشجویان برخورد و رفتاری تؤام با احترام داشته باشد .

6 – در صورت بروز هر گونه تعارض منافع در هنگام مراقبت از مددجو / بیمار ، با اولویت حفظ حقوق مددجو / بیمار ، آن را با همکاران ارشد و مسئولین خود مطرح و چاره جویی کند .

7 – با سطوح مختلف حرفه ای ، از جمله سرپرستار ، سرپرستار ناظر ، مدیر پرستاری و رؤسای بخش ، ارتباط حرفه ای توأم با احترام متقابل برقرار کند .

8 – در صورت مواجهه با هر نوع چالش اخلاقی برای تصمیم گیری با کمیته اخلاق بیمارستان مشورت کند .

مدیر پرستاری باید :

9 – در تمامی ابعاد حرفه ای برای سایر پرستاران به عنوان الگو عمل کند .

10 – حداکثر تلاش خود را در جهت کسب اطمینان از انتقال اطلاعات لازم قانونی و اخلاقی به همکاران پرستار انجام دهد .

11 – شرایط لازم برای شرکت پرستاران در دوره های آموزش مداوم را فراهم کند .

12 – به منظور حل معضلات اخلاقی حین مداخلات پرستاری در صورت نیاز از مشورت افراد متخصص در زمینه اخلاق حرفه ای استفاده کند .

13 – بر اساس سلسله مراتب در راستای منافع مددجو / بیمار همپای دیگر همکاران تلاش کند .

14 – با هدف ارتقای کیفیت خدمات ، حداکثر تلاش خود را در جهت حفظ فضای مناسب کاری و افزایش انگیزه حرفه ای پرستاران به انجام رساند .

15 – در فرایند ارزشیابی و ارتقای حرفه ای پرستاران ، ضمن رعایت استانداردهای حرفه ای و اصول اخلاق پرستاری ، در مجموعه خود منصفانه عمل کند .

 

5 – پرستار ، آموزش و پژوهش

1 – مدرس پرستاری باید بیشترین تلاش خود را در جهت آگاه بودن از دانش روز و ارتقاء دانش و عملکرد اخلاقی خود به عمل آورد .

2 – رابطه استاد و دانشجو در محیط های علمی ، آموزشی و تحقیقاتی ، باید مبتنی بر شأن و اخلاق حرفه ای تؤام با احترام باشد .

3 – مدرس پرستاری باید در راستای ارتقاء دانش و مهارت دانشجویان و ارتقاء عملکرد اخلاقی و حرفه ای آنان تلاش کند .

4 – در موارد استفاده از بیمار در آموزش دانشجویان ، حقوق بیمار و ملاحظات اخلاقی مرتبط ، باید به طور دقیق و کامل رعایت شود .

5 – در صورت عدم همکاری مددجو / بیمار یا خانواده وی در آموزش دانشجو ، نباید روند ارائه خدمات به او تحت تأثیر قرار گیرد .

6 – در راستای ارتقاء خدمات سلامت ، کیفیت دوره های آموزشی پرستاران ، راهنماها و استانداردهای موجود ، باید به طور مستمر مورد بررسی و بازنگری قرار گیرد .

7 – در صورت فعالیت در حوزه پژوهش ، پرستار باید ضمن گذراندن دوره های آموزشی لازم ، از اصول و قواعد پژوهش مطلع و یا راهنماهای اخلاق در پژوهش عمومی و اختصاصی کشوری آشنا و به آنها ملتزم باشد .

8 – پرستار نباید از جایگاه حرفه ای خود برای متقاعد کردن مددجو / بیمار برای شرکت در تحقیق استفاده کند .

9 – عدم پذیرش مشارکت در تحقیق از سوی بیمار یا خانواد او نباید روند ارائه مداخلات پرستاری را تحت تأثیر قرار دهد .

10 – پرستار بالینی باید برای ارتقای مهارت ها و ظرفیت های بالینی دانشجویان پرستاری و مامایی تلاش کند.

 

كليه حقوق اين پرتال محفوظ و در اختيار سازمان نظلام پرستاري جمهوري اسلامي ايران مي باشد.