حوادث دی ماه امسال در خیابان‌های شهرهای مختلف، روزهای بحرانی بود، اما پرستاران و کادر درمان باز هم در محل خدمت ماندند، زمانی که حتی رفت و آمدشان به بیمارستان سخت بود. آنان باز هم آمدند، بیشتر از روزای معمول هم آمدند، شهید هم دادند و بار دیگر پرچم خدمت به مردم را سربلندانه بالا نگه داشتند.

به‌گزارش روابط‌عمومی سازمان نظام پرستاری، جامعه پرستاری همانند جنگ ۱۲ روزه که ۵ شهید تقدیم جامعه کرد، در جریان حوادث دی‌ماه نیز ۲ شهید تقدیم کرد؛ زمانی که ناباورانه شاهد تعرض به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی بودند اما لحظه‌ای از ارائه خدمت به مردم و مجروحان و آسیب‌دیدگان بازنماندند.

بیتا کامرانفر، مدیر پرستاری دانشگاه علوم پزشکی ایران درباره بحران اخیر گفت: در این ایام کادر درمان مانند همیشه پای کار بودند. عده زیادی فراخوان شدند که بلافاصله آمدند و بسیاری از همکاران هم بدون اینکه فراخوان شوند به‌صورت داوطلبانه در بیمارستان‌ها برای کمک به همکاران حاضر شدند.

کامرانفر افزود: پرستاران و کادر درمان در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی که به حریم آنها تعرض شد، نیز همچنان کار خود را ادامه دادند. بسیاری از همکاران حتی بعد از شیفت هم در بیمارستان حضور داشتند و همکاری کامل کردند.

مدیر پرستاری دانشگاه علوم پزشکی ایران ادامه داد: پرستاران مانند همیشه که در بحران‌های مختلف پای کار بودند، در این بحران هم ماندند و به مردم، مجروحان و بیماران خدمات ارائه کردند.

سمیرا شاه‌‌علی، مترون بیمارستان شهدای پاکدشت درباره حضور پرستاران در حوادث اخیر گفت: شب اول که این حوادث اتفاق افتاد، دانشگاه از ظهر اعلام آماده‌باش کرده بود. اکثر همکاران در منطقه حضور داشتند و آماده‌باش بودند، اما متاسفانه زمانی که حوادث اتفاق افتاد همه دسترسی‌ها قطع شده بود و فقط توانستیم با تعداد محدودی از همکاران ارتباط برقرار کنیم.

شاه‌علی ادامه داد: در این حین با اینکه نتوانسته بودیم با پرستاران و کادر درمان ارتباط برقرار کنیم با شنیدن صدا‌ها همکاران خودشان را به بیمارستان رساندند و در محل کار برای خدمت به مردم حاضر شدند و پرستاران و همه کادر درمان هر چه در توان داشتند گذاشتند. همکاران از بخش‌های دیگر هم آمده بودند و در اورژانس کمک می‌کردند.

یکی از پرستاران بیمارستانی در شرق تهران هم گفت: شب اول بحران از آنجایی که آمادگی ذهنی درباره اتفاقات نداشتیم، فشار روحی و روانی زیادی روی پرستاران و کادر درمان و به‌خصوص پرسنل اورژانس وارد شد. از لحاظ فشار کاری هم در آن شب همه پرسنل تا صبح مشغول کار بودند و حتی بسیاری از همکاران دیگر بخش‌ها هم برای کمک آمده بودند.

وی افزود: با توجه به ماهیت آسیب‌دیدگی‌ها همه کارکنان آنکال هم در بیمارستان مقیم شدند. برای مثال پرسنل اتاق عمل چشم روزهای جمعه تعطیل هستند، اما آن روز همه در بیمارستان مقیم شدند و ۲۴ ساعته ماندند. اتاق عمل‌های جنرال هم از همان شب فعال شد و حتی پرستاران را شبانه فراخوان کردیم تا بتوانیم اتاق عمل‌های بیشتری برای خدمت‌رسانی فعال داشته باشیم.

این پرستار ادامه داد: میزان همدلی و همکاری پرستاران تا اندازه‌ای بود که از شب دوم به پرستاران بخش‌های دیگر اعلام کردیم به اورژانس نیایند و اگر لازم شد از آنها دعوت به همکاری می‌کنیم. هر چند از ۱۹ دی‌ماه برنامه بحران بیمارستان فعال شد و همه پرستاران آنکال مقیم شدند اما با حضور پر رنگ پرستاران در بخش‌ها حتی نیروی مازاد هم داشتیم و همکاری پرستاران بسیار خوب بود.

با وجود همدلی و همکاری مسئولانه پرستاران و کادر درمان در زمان بحران، مدیریت بحران بدون چالش نیست. در جنگ ۱۲ روزه شاهد بودیم که پرستاران به‌رغم نگرانی‌هایی که بود، بسیاری خانواده‌های خود را به مکان‌های امن فرستادند، اما خودشان در بیمارستان‌ها ماندند، در این بحران هم چالش‌ کم نبود.

چالش‌های مدیریت بحران در حوادث اخیر

مدیر پرستاری دانشگاه علوم‌ پزشکی ایران در این باره گفت: برای مثال در یکی از بیمارستان‌ها با اینکه شیشه‌ها و در اورژانس شکسته شد، همکاران دست از کار نکشیدند و حتی برخی از پرستاران و کادر درمان که نزدیک بودند به کمک بقیه آمدند.

کامرانفر ادامه داد: در بیمارستان دیگری پرستاران با اینکه حال بدی داشتند؛ اما به ارائه خدمت ادامه دادند و حتی استعلاجی هم نگرفتند و ادامه دادند. حتی یکی از پرسنل حین پیاده شدن از سرویس از ناحیه پا مجروح شد؛ اما این موضوع مانع ارائه خدمت نشد.

وی افزود: رفت‌و‌آمد هم یکی از چالش‌هایی بود که کادر درمان در این روزها با آن درگیر بود؛ چرا که زمان حوادث بین تغییر دو شیفت عصر و شب بود، یکی از اقداماتی که برای مدیریت این چالش انجام دادیم این بود که رفت‌وآمد کارکنان را به‌گونه‌ای تنظیم کنیم که به مشکل نخورند.

شاه علی مترون بیمارستان شهدای پاکدشت با بیان تجربه در حوادث اخیر گفت: در این روزها تعداد ورودی بیماران زیاد بود و ساماندهی نشده بود. اجساد با مجروحان وارد اتاق CPRشده بودند، برخی با خانواده آمده بودند.نگرانی‌های خانواده‌ها و نزدیکان بیماران یا کشته‌شدگان کار را سخت کرده بود. برخی از خانواده‌ها تصور می‌کردند ما نمی‌خواهیم همکاری و عزیز آنها را CPRکنیم در حالی که پرستاران و کادر درمان برای نجات مصدومان و بیماران واقعا از جان مایه گذاشتند.

وی افزود: به‌ تدریج خانواده‌ها متوجه شدند و همکاری کردند. در کنار حجم کار بالایی که بود، همراهان مجروحان زیاد بودند و حراست بیمارستان نمی‌توانست آنها را کنترل کند. همزمان، هم خدمات ارائه می‌کردیم و هم تلاش می‌کردیم با کمک حراست بیمارستان همراهان را کنترل کنیم تا بالاخره توانستیم همکاری همراهان بیماران را جلب کنیم.

وی ادامه داد: تعداد مراجعه کنندگان زیاد بود، اوایل فقط یک جراح در بیمارستان بود، همکار متخصص طب اورژانس هم آمد و بعد پزشکان زنان و زایمان آمدند و کمک می‌کردند.

مترون بیمارستان شهدای پاکدشت اضافه کرد: تعیین‌ تکلیف کردن مجروحان زمان زیادی برد، با همراهی جراح بیمارستان همه مجروحان را ویزیت کردیم، کسانی که وضعیت با ثبات‌تری داشتند را به بخش فرستادیم و کسانی که نیاز به عمل اورژانسی داشتند به اتاق عمل فرستادیم و با جابه‌جایی بیماران بخش‌های ویژه، کسانی که به مراقبت ویژه نیاز داشتند را به بخش‌های ویژه فرستادیم تا توانستیم بحران را کنترل کنیم.

چالش رفت و آمد پرستاران به بیمارستان

وی گفت: یکی از چالش‌ها به‌خصوص شب اول، رفت‌وآمد بود. فاصله منزل من تا بیمارستان ۵ دقیقه است، اما در آن شب این مسیر حدود نیم ساعت طول کشید. با یک بچه کوچک پنجره ماشین را پایین داده بودیم و می‌گفتیم کادر درمان هستیم تا بتوانیم عبور کنیم. بسیاری از کوچه‌ها بسته شده بود و خیابان‌ها پر از سنگ  و شیشه بود. با سختی توانستیم به بیمارستان برسیم. همه پرستاران و کادر درمان برای رسیدن به بیمارستان این چالش را داشتند و برای رسیدن به بیمارستان مشکل پیدا کرده بودند.

پرستاران شب در بیمارستان ماندند تا چرخه خدمت متوقف نشود

پرستار دیگری هم گفت: در روزهای بحران با توجه به مشکل تردد کارکنان مجبور شدیم، برنامه‌های پرستاران را تغییر دهیم تا نگرانی برای رفت‌و‌آمد نداشته باشند. شیفت‌ها تغییر کرد تا در زمان اتفاقات همکاران دچار آسیب نشوند. در بعضی بخش‌ها هم با توجه به ماهیت بخش فشار کاری پرستاران به‌شدت بالاتر رفت. بعضی از پرستاران هم در این شب‌ها در بیمارستان ماندند تا بتوانند خدمت‌رسانی کنند.

وی افزود: بسیاری از همکاران هم هنوز درگیر فشارهای روحی آن روزها هستند و حتی دانشگاه برای همکاران مشاوره روانی در نظر گرفته است.

پرستاران در همه بحران‌ها خود را ثابت کرده‌اند. کرونا، جنگ، سیل، زلزله و این بار هم بحران حوادث اخیر، هیچکدام مانع نشد که دست از کار بکشند و وظیفه حرفه‌ای و انسانی خود را زمین بگذارند.

آنان فداکارانه برای نجات بیماران و مصدومان حوادث مختلف در هر بحرانی بدون توجه به عقیده افراد در خدمتت مردم هستند اما مشکلات و مطالبات آنها سالهاست بر زمین مانده و از سوی مسئولان پاسخ درخوری نگرفته ست.

شاه ولی مترون بیمارستان شهدای پاکدشت در این باره گفت: کادر درمان همواره در بحران‌های مختلف خود را ثابت کرده است. هیچ‌گاه هم در موقع ارائه خدمت به‌رغم مشکلات معیشتی چشمداشتی نداشتند؛ کاش امروز پرستاران و کادر درمان دیده می‌شدند. در دوران جنگ پرستاران هم پای کار بودند؛ دیده نشدند. اما باز هم در این بحران خود را نشان دادند.

وی افزود: پرستاران با کمبود تجهیزات به وظیفه حرفه‌ای و انسانی خود عمل کردند. به‌ٰرغم همه فشارهای کاری و روحی که در مواقع بحران، به‌خصوص در بحران اخیر روی کادر درمان بود؛ کم‌کاری نکردند. همه آمدند و خدمات لازم را به مردم ارائه کردند. زمان آن رسیده است تا زحمات آنها که بسیاری هم به‌صورت داوطلبانه در مواقع بحران انجام می‌شود، دیده شود.

پرستار بیمارستانی در شرق تهران هم گفت: پرستاران در دوران بحران همواره پای کار هستند، در بحران‌ها جامعه تصاویر را از تلویزیون یا شبکه‌های اجتماعی می‌بینند؛ اما کادر درمان در صحنه حضور دارند و هم فشار روحی بالا و هم فشار کاری بالا را تحمل می‌کنند. باید زحمات کادر درمان دیده شود. هدف کادر درمان نجات جان انسان‌ها فارغ از هر دیدگاه و نژاد و اعتقادی است و همواره در هر بحرانی با همه توان حضور دارند.