رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری گفت: اگر بخواهیم مسائل پرستاران را طبقه‌بندی کنیم، سه گروه اصلی داریم؛ نخست مشکلات معیشتی، دوم عدالت در درون نظام سلامت و سوم مشارکت پرستاران در نظام سلامت.

به‌گزارش روابط‌عمومی سازمان نظام پرستاری دکتر احمد نجاتیان در گفت‌وگو با برنامه «کشیک سلامت» با اشاره به نقش پرستاران در بحران‌ها و جنگ‌های اخیر اظهار کرد: در همین لحظه که ما در حال گفت‌وگو هستیم، افرادی از مرزها و امنیت کشور دفاع می‌کنند و جامعه پرستاری نیز در بحران‌های مختلف نشان داده که همواره در کنار مردم و کشور ایستاده است.

وی با یادآوری شهادت پرستاران در دوره‌های مختلف افزود: در دفاع مقدس ۲۰ هزار شهید پرستار، در جنگ تحمیلی اخیر ۲۳ شهید پرستار و در دوران کرونا نیز ۱۰۰ پرستار شهید داشته‌ایم. این آمار نشان می‌دهد پرستاری از جمله مشاغلی است که در شرایط بحرانی، دین خود را به مردم و کشور ادا کرده است؛ اما باید پرسید آیا کشور و مسئولان نیز در مقابل این ایثار، وظیفه خود را به‌درستی انجام داده‌اند؟

 خروج پرستاران فقط به مهاجرت محدود نیست

رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری با اشاره به آمار خروج سالانه ۵ هزار پرستار از شغل پرستاری گفت: این آمار، آمار رسمی وزارت بهداشت است که از سوی معاون پرستاری این وزارتخانه اعلام شده و جزئیات آن نیز مشخص است؛ از جمله اینکه چه تعداد مهاجرت کرده‌اند، چه تعداد نیروهای طرحی بوده‌اند و چه تعداد از سیستم خدمت خارج شده‌اند.

نجاتیان ادامه داد: این واقعیت را امروز در بیمارستان‌ها می‌توان دید. تقریباً در هر بخشی که وارد شوید، سرپرستار می‌تواند پرستارانی را معرفی کند که طی ماه‌های اخیر از سیستم خارج شده‌اند.

وی افزود: در گذشته بخش قابل توجهی از خروج پرستاران با هدف مهاجرت بود، اما امروز به دلیل شرایط مختلف، خروج از خدمت بیشتر به خانه‌نشینی یا انتخاب مشاغل دیگر تبدیل شده است. برخی پرستاران به مشاغل مرتبط با سلامت مانند حوزه زیبایی می‌روند، برخی وارد مشاغل غیرمرتبط می‌شوند و برخی نیز خانه‌نشین می‌شوند.

سه مسئله اصلی؛ معیشت، عدالت و مشارکت

نجاتیان مشکلات جامعه پرستاری را در سه محور اصلی دسته‌بندی کرد و گفت: اگر بخواهیم مسائل پرستاران را طبقه‌بندی کنیم، سه گروه اصلی داریم؛ نخست مشکلات معیشتی، دوم عدالت در درون نظام سلامت و سوم مشارکت پرستاران در نظام سلامت.

وی با بیان اینکه تورم و مشکلات معیشتی تقریباً همه حقوق‌بگیران جامعه را تحت تأثیر قرار داده است، افزود: در نظام سلامت با یک نظام ناهماهنگ پرداخت مواجه هستیم. در سال جاری افزایش حقوق گروه‌های مختلف با تصمیم‌های متفاوتی انجام شده است؛ برای اعضای هیئت علمی افزایش‌هایی متناسب‌تر با شرایط تورمی در نظر گرفته شد، نیروهای مشمول قانون کار حدود ۶۰ درصد افزایش داشتند، اما افزایش حقوق نیروهای رسمی حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد بود.

رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری ادامه داد: این ناهماهنگی به جایی رسیده که یک سرپرستار به ما می‌گوید حقوق و حتی اضافه‌کار نیروی خدماتی زیرمجموعه او از خودش بیشتر است. برای مثال، حقوق پایه یک سرپرستار ممکن است حدود ۲۷ میلیون تومان باشد، در حالی که مجموع دریافتی نیروی خدماتی با کارانه به حدود ۳۲ تا ۳۵ میلیون تومان می‌رسد.

 معوقات طولانی و مشکلات پرداخت تعرفه

نجاتیان با اشاره به معوقات پرداختی پرستاران گفت: امروز با معوقات حدود ۹ ماهه کارانه مواجه هستیم و متوسط کشور در پرداخت این مطالبات، حدود آذر سال گذشته است؛ البته در برخی دانشگاه‌ها پرداخت‌ها تا ماه‌های اخیر انجام شده و در برخی دانشگاه‌ها حتی مطالبات شهریور سال گذشته نیز هنوز پرداخت نشده است.

وی درباره تعرفه‌های پرستاری نیز اظهار کرد: سال گذشته مبلغ تعرفه گروه پرستاری حدود ۶.۵ میلیون تومان بود و قرار بود این رقم حدود ۱۰۰ درصد افزایش پیدا کند، اما در نهایت حدود ۶۰ درصد افزایش یافت.

رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری افزود: در شرایطی که منابع کشور محدود است، انتظار ما این است که همه گروه‌ها در یک چارچوب عادلانه دیده شوند. اگر منابع برای افزایش تعرفه محدود است، این محدودیت باید برای همه وجود داشته باشد؛ نه اینکه تعرفه پرستاری ۶۰ درصد افزایش پیدا کند، اما برای برخی گروه‌های دیگر افزایش‌های ۱۰۰ یا حتی ۱۲۰ درصدی در نظر گرفته شود.

وی همچنین بر ضرورت شفافیت در پرداخت تعرفه‌های پرستاری تأکید کرد و گفت: مدل فعلی به گونه‌ای است که پرستار نمی‌تواند محاسبه کند چه میزان کار انجام داده و چه میزان از تعرفه باید به او تعلق بگیرد. با معاونت پرستاری روی مدلی کار کرده‌ایم که در حدود ۱۰ تا ۲۰ بیمارستان به‌صورت آزمایشی اجرا شده و نتایج خوبی داشته است. امیدواریم با همکاری وزارت بهداشت، این مدل به‌گونه‌ای توسعه پیدا کند که هر پرستار بتواند سهم خود را محاسبه کند.

فوق‌العاده خاص هنوز به مرحله اجرا نرسیده است

نجاتیان درباره آخرین وضعیت فوق‌العاده خاص پرستاران گفت: سازمان نظام پرستاری در این زمینه نامه‌ای ارسال کرده و سازمان اداری و استخدامی نیز اعلام کرده است که با این موضوع موافق است و وزارت بهداشت باید پیشنهاد خود را به شورای حقوق و دستمزد ارائه کند.

وی افزود: ظاهراً وزارت بهداشت پیشنهاد خود را ارائه کرده، اما هنوز این موضوع در شورای حقوق و دستمزد به تصویب نرسیده است. سازمان نظام پرستاری همچنان در حال پیگیری و مطالبه‌گری برای تحقق این موضوع است.

حق مطالبه‌گری پرستاران باید به رسمیت شناخته شود

رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری با تأکید بر اینکه مطالبه‌گری حق جامعه صنفی است، گفت: در این موضوع هیچ تردیدی وجود ندارد. ذات فعالیت سازمان نظام پرستاری نیز مطالبه‌گری است و باید مطالبات مطرح شود تا مسئولان از مسائل و مشکلات کف میدان مطلع شوند.

نجاتیان ادامه داد: البته مطالبه‌گری نیز چارچوب‌هایی دارد و باید با رعایت اصول حرفه‌ای و به‌گونه‌ای انجام شود که خللی در ارائه خدمات به بیماران ایجاد نکند. با این حال، اصل مطالبه‌گری و بیان خواسته‌های صنفی کاملاً پذیرفته شده است.

وی با اشاره به اعتراضات اخیر پرستاران در برخی استان‌ها گفت: در بسیاری از موارد با سعه صدر با اعتراضات برخورد شده است. مطالبات پرستاران نیز عمدتاً روشن است؛ آنها حداقل معیشت، عدالت در پرداخت و جبران متناسب با مسئولیتی را می‌خواهند که بر عهده دارند.

 گلایه از نبود ارتباط مستقیم با وزیر بهداشت

نجاتیان یکی دیگر از مسائل مهم را مشارکت جامعه پرستاری در تصمیم‌گیری‌های نظام سلامت دانست و گفت: حدود هفت تا هشت ماه است که سازمان نظام پرستاری برای دیدار با وزیر بهداشت درخواست داده و چندین بار نیز به‌صورت رسمی این موضوع را پیگیری کرده‌ایم، اما هنوز این جلسه برگزار نشده است.

وی افزود: این گلایه ماست؛ زیرا معتقدیم گفت‌وگوی مستقیم می‌تواند بسیاری از مسائل را حل کند. با آقای دکتر ظفرقندی مشکلی نداریم و معتقدیم نگاه ایشان به نظام سلامت و پرستاری مثبت است. حتی در نخستین روزهای آغاز مسئولیت ایشان، موضوع مشکلات پرستاری از نخستین مسائلی بود که مورد پیگیری قرار گرفت. بنابراین تصور ما این است که شاید در روند ارتباطی، مانعی ایجاد شده و موضوع به ایشان منتقل نشده است.

رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری با اشاره به تعامل این سازمان با مجلس و دولت گفت: ارتباط ما با مجلس بسیار خوب است و از کمیسیون بهداشت و درمان و ریاست مجلس تشکر می‌کنم. همچنین اخیراً در کمتر از یک هفته توانستیم با سخنگوی دولت جلسه داشته باشیم و مسائل جامعه پرستاری را مطرح کنیم. انتظار ما این است که این سطح از تعامل در وزارت بهداشت نیز وجود داشته باشد.

 پرستاری باید در پزشکی خانواده نقش داشته باشد

نجاتیان با تأکید بر ضرورت مشارکت پرستاران در برنامه پزشکی خانواده گفت: ما به اصل پزشکی خانواده معتقدیم و آن را یکی از راه‌های نجات نظام سلامت می‌دانیم، اما با وجود چندین بار مکاتبه و درخواست، تاکنون دعوت رسمی از سازمان نظام پرستاری برای مشارکت در سیاست‌گذاری و اجرای این برنامه صورت نگرفته است.

وی افزود: جامعه پرستاری می‌تواند در حوزه‌هایی مانند مراقبت در منزل و مدل‌های جدید ارائه خدمات نقش مهمی داشته باشد و باید از ظرفیت پرستاران در این برنامه استفاده شود.

رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری در پایان گفت: بیش از ۶۰ درصد از وعده‌هایی که در ابتدای دوره ششم سازمان نظام پرستاری داده بودیم و در حوزه اختیارات خود سازمان قرار داشت، محقق شده است؛ از جمله افزایش ۲.۷ برابری اضافه‌کار. با این حال، بخشی از مطالبات مانند فوق‌العاده خاص و اصلاحات اساسی در تعرفه‌گذاری همچنان نیازمند تصمیم‌گیری در سطوح بالاتر است.

نجاتیان تأکید کرد: ما همچنان پیگیری مطالبات پرستاران را ادامه خواهیم داد و امیدواریم گفت‌وگوی مستقیم با وزیر بهداشت نیز هرچه سریع‌تر برگزار شود تا مسائل جامعه پرستاری بدون واسطه مطرح و برای آنها راه‌حل عملی پیدا شود.