حسین کشتکار، رئیس هیئت‌مدیره نظام پرستاری تهران بزرگ

پرستاری سال‌هاست که بیش از یک شغل و حتی بیش از یک مسئولیت حرفه‌ای، بخشی از ستون‌های نظام سلامت این کشور بوده است. حرفه‌ای که در سخت‌ترین ساعات در کنار بیمار می‌ایستد؛ اما گاه خود در میانه مشکلات معیشتی، کمبود نیروی انسانی و فشارهای شغلی تنها می‌ماند.

امروز مسئله پرستاران دیگر به یک مطالبه محدود خلاصه نمی‌شود. کمبود نیروی انسانی، شیفت‌های فشرده و اضافه‌کاری‌های تحمیلی، تأخیر در پرداخت مطالبات، فاصله میان دریافتی و سختی کار، مشکلات اجرای تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری و دغدغه‌های مربوط به امنیت و آینده شغلی، مجموعه‌ای از مسائل به‌هم‌پیوسته را شکل داده است. حتی در شرایطی که از کمبود گسترده نیروی پرستاری سخن گفته می‌شود، هنوز برای حفظ و ماندگاری نیروهای موجود، آن‌گونه که باید، سازوکارهای مؤثری شکل نگرفته است.

نمی‌توان از پرستار انتظار داشت با کمترین نیرو، بیشترین خدمت را ارائه کند، ساعت‌های طولانی در بیمارستان بماند و در نهایت، پرداخت مطالباتش ماه‌ها به تعویق بیفتد؛ اما در عین حال از او خواست که همچنان با همان انگیزه و توان روز نخست به کار ادامه دهد. حفظ کیفیت درمان، بدون حفظ شأن و امنیت شغلی پرستار امکان‌پذیر نیست.

دولت‌ها می‌آیند و می‌روند؛ اما نظام سلامت و سرمایه انسانی آن باقی می‌ماند. اگر قرار است سیاست‌های حوزه سلامت واقعاً به‌سمت تقویت خدمت‌رسانی حرکت کند، باید نیروی انسانی در مرکز تصمیم‌گیری‌ها قرار گیرد؛ نه آنکه هر بار در زمان کمبود منابع، نخستین راه‌حل، افزایش فشار بر نیروهای موجود باشد.

پرستاران امروز بیش از هر زمان دیگری به یک صدای منسجم نیاز دارند؛ صدایی که نه از سر هیجان، بلکه از دل تجربه، تخصص و شناخت دقیق مسائل حرفه‌ای برخاسته باشد. مطالبه‌گری زمانی اثرگذارتر است که پراکنده نباشد و خواسته‌های جامعه پرستاری، با زبانی واحد، مستند و از مسیرهای قانونی و صنفی به گوش مسئولان برسد.

جامعه پرستاری اگرچه صبور است؛ اما صبوری را نباید به معنای نداشتن مطالبه تعبیر کرد. پرستاران حق دارند درباره معیشت، امنیت شغلی، شأن حرفه‌ای، نیروی انسانی و آینده خود سخن بگویند و انتظار داشته باشند این سخن شنیده شود و برای آن اقدام صورت گیرد.

امروز بیش از هر چیز، وحدت پرستاران و هم‌صدایی آنان در بیان مطالبات اهمیت دارد. اختلاف در روش‌ها نباید ما را از هدف اصلی دور کند. جامعه پرستاری می‌تواند بدون آنکه سرمایه اجتماعی خود را پراکنده کند، مطالباتش را دقیق، روشن و پیگیرانه دنبال کند؛ چرا که صدایی که از یک جمع بزرگ و منسجم برخیزد، دشوارتر نادیده گرفته می‌شود.

ما در نظام پرستاری تهران، خود را موظف می‌دانیم مطالبات پرستاران را بشنویم، مستند کنیم و از مسیرهای قانونی و گفت‌وگو با مسئولان مربوطه پیگیری کنیم؛ اما تحقق مطالبات، تنها مسئولیت یک نهاد صنفی نیست؛ همراهی و انسجام جامعه پرستاری، مهم‌ترین پشتوانه این مسیر است.

پرستاری شایسته آن است که همان‌قدر که برای سلامت مردم هزینه می‌دهد، در سیاست‌گذاری، تصمیم‌گیری و تخصیص منابع نظام سلامت نیز دیده شود.

پرستاران خواسته زیادی ندارند؛ آنها می‌خواهند میان مسئولیتی که بر دوششان گذاشته شده و حمایتی که دریافت می‌کنند، تناسبی عادلانه برقرار باشد.