1405/08/30١٠:٤٤
هشدار پژوهش جدید درباره «جایگزینی پنهانی» پرستاران؛
جهان به ۲۳.۹میلیون پرستار و ماما نیاز دارد
پژوهشی جدید در مجله «لنست پابلیک هلث» با برآورد نیاز جهانی به ۲۳.۹ میلیون پرستار و ماما، نسبت به روند فزاینده جایگزینی پرستاران متخصص با نیروهای دارای آموزش و مهارت محدودتر هشدار داده و تأکید کرده است که کارکنان سلامت جامعه باید در کنار پرستاران و بهعنوان نیروی مکمل فعالیت کنند، نه جایگزین آنان.
بهگزارش روابطعمومی سازمان نظام پرستاری، پژوهش جدید منتشرشده در مجله The Lancet Public Health برآورد تازهای از نیاز جهانی به نیروی پرستاری ارائه کرده و نسبت به روند جایگزینی پرستاران حرفهای با نیروهای دارای آموزش و مهارت محدودتر هشدار داده است.
براساس پژوهشی که در سپتامبر ۲۰۲۶در مجله The Lancet Public Health منتشر شده است، برای نخستینبار شمار کارکنان سلامت جامعهCommunity Health Workers در سراسر جهان را برآورد کرده و این تعداد را حدود ۷.۶میلیون نفر اعلام کرده است.
این پژوهش ضمن تأکید بر نقش مهم کارکنان سلامت جامعه در ارائه خدمات سلامت، نسبت به استفاده فزاینده از این نیروها بهعنوان جایگزین پرستاران دارای تحصیلات و مهارتهای تخصصی بالاتر هشدار داده است؛ روندی که هوارد کاتون، مدیرعامل شورای بینالمللی پرستاران(ICN)، از آن با عنوان «جایگزینی پنهانی» یاد کرده است.
افزایش چشمگیر برآورد کمبود جهانی پرستاران
یکی از مهمترین یافتههای این مطالعه، برآورد جدید و قابلتوجهی از نیاز جهان به نیروی پرستاری و مامایی است. پژوهشگران برآورد کردهاند که برای دستیابی به سطح مطلوبی از پوشش مؤثر خدمات سلامت در جهان، ۲۳.۹میلیون پرستار و ماما دیگر مورد نیاز است. این رقم در مقایسه با برآورد قبلی یعنی ۵.۸میلیون پرستار، نشاندهنده شکاف بسیار بزرگتری در نیروی انسانی مورد نیاز نظامهای سلامت است. هوارد کاتون تأکید کرده است که رقم جدید را نباید صرفاً برآورد دیگری از کمبود نیروی انسانی دانست؛ بلکه این رقم نشاندهنده افزایش سطح اهداف جهانی برای گسترش دسترسی مردم به مراقبتهای سلامت باکیفیت است. به گفته او، تحقق اهداف بلندپروازانهتر در حوزه سلامت جهانی، مستلزم افزایش مراقبتها و مداخلات پرستاری و در نتیجه سرمایهگذاری بیشتر در حرفه پرستاری خواهد بود.
«جایگزینی پنهانی»؛ نگرانی درباره کاهش سطح مهارت نیروی کار
بر اساس یافتههای مطالعه، کارکنان سلامت جامعه در مناطقی از جمله آسیای جنوبی، آمریکای لاتین و کارائیب، جنوبشرق آسیا و کشورهای جنوب صحرای آفریقا حضور پررنگتری نسبت به کشورهای پردرآمد دارند و در آسیای جنوبی، تعداد آنها از پرستاران بیشتر است. پژوهشگران هشدار دادهاند که حضور گسترده کارکنان سلامت جامعه در کشورهای کمدرآمد ممکن است نشانهای از کمبودهای موجود در سطح نظام سلامت باشد؛ بهگونهای که این نیروها بهعنوان نیروی کار کمهزینه، جایگزین نیروهای دارای مهارت بالاتر شوند.
مدیرعاملICN در همین زمینه گفته است که در حالی که برخی کشورهای پردرآمد برای جبران کمبود نیروی خود به جذب پرستاران ثبتشده، از جمله پرستاران متخصص روی آوردهاند، کشورهای از دستدهنده نیروی پرستاری ممکن است برای جبران این کمبود به کارکنان سلامت جامعه متکی شوند. با این حال، کاتون تأکید کرده است که کارکنان سلامت جامعه نقشی ارزشمند و ضروری در نزدیک کردن خدمات سلامت به جوامع دارند و باید مورد حمایت قرار گیرند؛ اما این نیروها باید در کنار پرستاران ثبتشده و سایر متخصصان سلامت، نقش مکمل داشته باشند و نه جایگزین آنان شوند.
نیازهای پیچیدهتر بیماران، ضرورت مهارتهای بالاتر
این گزارش همچنین بر تغییر ماهیت نیازهای سلامت تأکید دارد. بیماران امروزی بیش از گذشته با بیماریهای متعدد و نیازهای پیچیده مواجه هستند و همزمان دامنه درمانها و مداخلات سلامت نیز گسترش یافته است.
از این منظر، افزایش صرف تعداد کارکنان سلامت کافی نیست و ترکیب مهارتی نیروی انسانی نیز اهمیت اساسی دارد. کاتون این وضعیت را یک «تناقض غیرمنطقی» توصیف کرده است؛ زیرا درست در زمانی که بیماران به تخصص بالینی بیشتری نیاز دارند، کاهش سهم نیروهای دارای تحصیلات و آموزش گستردهتر میتواند ایمنی و اثربخشی مراقبت را تحت تأثیر قرار دهد. او تأکید کرده است که کارکنان سلامت جامعه نمیتوانند جایگزین پرستاران ثبتشدهای شوند که از آموزش، تخصص بالینی و قضاوت حرفهای لازم برای مدیریت مراقبتهای پیچیده برخوردارند.
شرایط کاری و نگهداشت پرستاران؛ فراتر از «بازی با اعداد»
یافتههای این پژوهش تأکید میکند که برنامهریزی نیروی انسانی فقط به تعداد کارکنان محدود نمیشود و عواملی مانند شرایط کاری، سطح آموزش و تخصص و ترکیب مهارتی نیروها نیز بر کیفیت و ایمنی مراقبت تأثیرگذار است. پژوهشهای دانشگاه پنسیلوانیا نیز نشان دادهاند که کاهش سهم پرستاران ثبتشده در ترکیب نیروی انسانی با افزایش خطر آسیب و مرگ بیماران همراه است. بر این اساس، بهبود شرایط کاری و ایجاد محیط مناسب برای جذب و نگهداشت پرستاران، بخش مهمی از برنامهریزی نیروی انسانی سلامت محسوب میشود.
پرستاری؛ سرمایهگذاری، نه هزینه
گزارشThe Lancet همچنین به شکاف جنسیتی در نیروی انسانی سلامت پرداخته است. بر اساس یافتههای این گزارش، ۸۰.۷درصد پرستاران جهان زن هستند. با وجود حضور گسترده زنان در حرفه پرستاری، موانع موجود در مسیر دستیابی آنان به موقعیتهای رهبری همچنان یکی از چالشهای ساختاری نظامهای سلامت محسوب میشود.
شورای بینالمللی پرستاران بر ضرورت توانمندسازی پرستاران برای حضور مؤثرتر در رهبری نظام سلامت و سیاستگذاری تأکید کرده است. مؤسسه جهانی رهبری پرستاری وابسته بهICN نیز تاکنون به بیش از ۴۵۰رهبر ارشد پرستاری از سراسر جهان در تقویت توانایی آنان برای اثرگذاری بر سیاستگذاری کمک کرده است. در مجموع، یافتههای این مطالعات بر ضرورت تدوین برنامههای بلندمدت نیروی انسانی، توسعه آموزش پرستاری، بهبود شرایط کاری، حفظ پرستاران باتجربه و صیانت از ترکیب مهارتی مناسب در نظام سلامت تأکید دارد.
بر اساس این یافتهها، تحقق پوشش همگانی سلامت تنها با افزایش تعداد کارکنان امکانپذیر نیست؛ بلکه نظامهای سلامت برای ارائه مراقبتی ایمن و اثربخش، به نیروی پرستاری کافی، آموزشدیده، متخصص و برخوردار از شرایط کاری مناسب نیاز دارند.
منبع:
International Council of Nurses (ICN), “New research raises concerns over ‘substitution by stealth’ as global nursing shortfall grows,” 21 September 2026.
نسخه چاپي
| نام : | |
| ايميل : | |
| *نظرات : | |
| | |
| متن تصویر را وارد کنید: | |
.png)
